Tussen de Regels

In opdracht van ‘Samen meer voor elkaar!’, onderdeel van de Wonen, Welzijn en Zorg (WWZ)-agenda van de WWZ-alliantie in de Hoeksche Waard en de Zorgcampus, waar Alerimus, Careyn, Cavent, Gemiva, Heemzicht en Zorgwaard samen werken binnen de Hoeksche Waard om kennis te delen, zorg en welzijn te versterken en goed personeel aan te trekken en te behouden.

Aanleiding

Binnen zorginstellingen werken mantelzorgers en professionals vaak nauw samen met een gedeeld doel: goede zorg voor de bewoners. Toch blijkt uit de praktijk dat er in deze samenwerking regelmatig sprake is van misverstanden of (onuitgesproken) aannames over en weer. Deze kunnen voortkomen uit bestaande beelden of verwachtingen, en staan samenwerking in de weg. Met dit project wordt toegewerkt naar een creatieve interventie (zoals een ervaringsinstallatie, expositie of ander sociaal ontwerp) die deze beelden zichtbaar en bespreekbaar maakt. Het doel is om bij te dragen aan meer wederzijds begrip, erkenning van elkaars rol en het versterken van de samenwerking tussen mantelzorgers en professionals op een positieve en uitnodigende manier.

Onderzoeksmethode en proces

Het project is gestart met de vraag: welke thema’s spelen er in de samenwerking tussen mantelzorgers en zorgmedewerkers? Om dit scherp te krijgen heb ik me gericht op de ervaringen, gevoelens en verwachtingen van mensen die deze samenwerking dagelijks meemaken. Daarbij was het belangrijk om open te luisteren, zowel naar positieve voorbeelden als naar kritische of pijnlijke verhalen, om zo een eerlijk beeld te krijgen van wat er goed gaat en wat schuurt.

Voor dit project is een participatief, kwalitatief onderzoeksproces ingezet met elementen uit Participatory Action Research (PAR), waarbij mantelzorgers en zorgmedewerkers actief betrokken waren bij het verkennen van thema’s en perspectieven. De verzamelde inzichten vormen de basis voor een interventie die gericht is op sociale verandering.

Het onderzoek naar deze thema’s zelf bestond uit verschillende acties en contactmomenten. Zo heb ik 16 een-op-een gesprekken gevoerd met een evenredige groep mantelzorgers en zorgmedewerkers. Daarnaast heb ik deelgenomen aan een mantelzorg-klankbordgroep en een mantelzorgcafé, waar ik in gesprek ging met betrokkenen in een groep context. Parallel liep een oproep waarin mensen een brief konden sturen “aan de ander”, om hun boodschap, wens of frustratie te delen. Ook deze input maakte deel uit van het onderzoek.

Bij het analyseren heb ik persoonlijke ervaringen en meningen verbonden met bekende uitdagingen uit de zorg, ideeën over samenwerking en kennis uit literatuur. Zo ontstond een beeld van wederzijdse verwachtingen en beelden binnen deze relatie. Het resultaat van dit proces is dit magazine: een verzameling van tien thema’s die rechtstreeks voortkomen uit de gesprekken met mantelzorgers en zorgmedewerkers. De inzichten nodigen uit om vanuit begrip en verbeeldingskracht nieuwe vormen van samenwerking te verkennen in een veranderende toekomst.

Als vervolgstap wordt op basis hiervan een creatieve interventie ontworpen die deze inzichten samenbrengt en verder uitwerkt, waarbij betrokkenen actief worden meegenomen in het ontwerpproces.

2025